4 September 2013      Hermione...♥     Views 15 085    
Category: Fun, Interesting

ცნობილი ამერიკელი მწერლის, ჰარპერ ლის რომანი ნუ მოკლავ ჯაფარას (To Kill a Mockingbird) პირველად 1960 წელს გამოჩნდა წიგნის მაღაზიების თაროებზე და გამოცემისთანავე მილიონობით ადამიანის უსაყვარლეს წიგნად იქცა, ავტორს კი პულიცერის ლიტერატურული პრემია მოუტანა. რომანის სიუჟეტი და პერსონაჟები დაფუძნებულია მწერლის ბავშვობის მოგონებებზე თავისი ოჯახისა და მეზობლების შესახებ და იმ უცნაურ მოვლენაზე, რომელიც მისი მშობლიური ქალაქის ახლოს მოხდა, როდესაც იგი 10 წლის იყო.
ნუ მოკლავ ჯაფარას (To Kill a Mockingbird)

ნაწარმოების პროტაგონისტი და მთხრობელი, სკაუტ ფინჩი პატარა გოგონაა, რომელიც მამასთან, ადვოკატ ატიკუს ფინჩთან, უფროს ძმასთან, ჯერემისთან ერთად ცხოვრობს ალაბამას სამხრეთით მდებარე პატარა ქალაქში. იგი თავისი ასაკისათვის საკმაოდ გამჭრიახი გონებით გამოირჩევა, მაგრამ ბავშვური გამოუცდელობის წყალობით, მაინც არასწორ დასკვნას აკეთებს. სკაუტის, როგორც პიროვნების ჩამოყალიბებაში დიდ როლს თამაშობს მის გარშემო გაბატონებული მოვლენები: რასიზმი, სიკეთისა და ბოროტების თანაარსებობა, სოციალურ კლასებს შორის არსებული ბრძოლა და ა.შ. დღესდღეობით, "ნუ მოკლავ ჯაფარას" ამერიკული ლიტერატურის კლასიკურ ნშედევრადაა აღიარებული.

გთავაზობთ ავტორის მოკლე ბიოგრაფიას, რომანის მიმოხილვას, მასში წამოჭრილ თემებსა და გამონათქვამებს

ავტორის შესახებ

ნუ მოკლავ ჯაფარას (To Kill a Mockingbird)
ნელ ჰარპერ ლი
1926 წლის 28 აპრილს დაიბადა ალაბამას შტატში მდებარე პატარა ქალაქ მონროვილში. რომანის პრიტაგონისტის, სკაუტის მამის, ატიკუსის მსგავსად, მწერლის მამაც ადვოკატი იყო. მომავალი სახელგანთქმული ნოველისტი ტრუმან კაპოტე კი ბავშვობაში ჰარპერთან მეგობრობდა, რამაც ლი შთააგონა სკაუტის საუკეთესო მეგობრის, დილის პერსონაჟი შეექმნა. მიუხედავად ამდენი მსგავსებისა რომანსა და მწერლის ბავშვობას შორის, ავტორმა შექმნა აშშ-ს სამხრეთით მდებარე მიყრუებული ქალაქების მოსახლეობის ცხოვრების სტილის ზოგადი სურათის შესაქმნელად და არა თავისი ბავშვობის მოგონებების გადმოსაცემად. მომავალი მწერალი 5 წლის იყო, როდესაც მისი მშობლიური ქალაქის მეზობლად 9 შავკანიანი მამაკაცი 2 თეთრკანიანი გოგონას გაუპატიურებაში დაადანაშაულეს. არაერთი სასამართლო პროცესის შემდეგ, მიუხედავად იმისა, რომ ეჭვმიტანილთა წინააღმდეგ საკმარისი მტკიცებულებები ვერ მოიძებნა, მამაკაცები დამნაშავედ სცნეს და მრავალი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. მოსახლეობის ის ნაწილი, რომელიც ადამიანთა კანის ფერის მიხედვით დისკრიმინაციას ეწინააღმდეგებოდა (მათ შორის, ლის მამა) ასეთ განაჩენს რასისტულ შეხედულებებს მიაწერდა. ამ ყველაფერმა იმხელა შთაბეჭდილება მოახდინა ჰარპერის ცნობიერებაზე, რომ სწორედ ეს ამბავი დაედო საფუძვლად "ნუ მოკლავ ჯაფარას" სიუჟეტში კვანძის შეკვრას.
ლიმ "ნუ მოკლავ ჯაფარაზე" მუშაობა 50-იანი წლების შუა ხანებში დაიწყო, როდესაც უკვე ნიუ-იორკში ცხოვრობდა. 1957 წელს მან რომანის წერა დაასრულა და ამერიკაში ადამიანის უფლებათა დამცველების დემონსტრაციების დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე, 1960 წელს გამოსცა. 1961 წლისთვის ნაწარმოების 15 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი გაიყიდა, მწერალს კი სახალხო აღიარება და პულიცერის პრემია ხვდა წილად.
Image and video hosting by TinyPic
ამის შემდეგ ლის ახალი რომანი აღარ დაუწერია. ახლა ის უკვე 87 წლისაა, 2011 წელს ჟურნალისტთან ინტერვიუში კი აღნიშნა, რომ 2 მიზეზის გამო გადაწყვიტა "ნუ მოკლავ ჯაფარას" შემდეგ აღარაფერი დაეწერა: ჯერ ერთი, მისი თქმით, საზოგადოების ყურადღების ცენტრში ასე მოხვედრას მეორედ ვერავითარი ჰონორარის სახით ვაღარ გაუძლებდა და მეორეც, მან თავისი სათქმელი მთლიანად ამოწურა თავის ერთადერთ რომანში და იმავეს გამეორებას აღარ აპირებდა.
Image and video hosting by TinyPic

რომანის მოკლე მიმოხილვა

ჟანრი: სოციალური დრამა, სასამართლო დრამა, ე.წ. პიროვნულად ჩამოყალიბების რომანი (Bildungsroman)
ენა: ინგლისური
დაწერის დრო და ადგილი: XX ს-ის 50-იანი წლები; ნიუ-იორკი
გამოცემის თარიღი: 1960
მთხრობელი: მთავარი პერსონაჟი სკაუტ ფინჩი წარსულის მოგონებებს გვიყვება. მკითხველისათვის გაურკვეველია, თუ რამდენი წელია გასული რომანში მოთხრობილი მოვლენებიდან.
მთხრობელის თვალთახედვა: სკაუტი პირველ პირში მოგვითხრობს იმას, რაც თავად ნახა და გაიგონა. იგი ბევრად უფრო გამოცდილი ჩანს, ვიდრე აღწერილი მოვლენებისას იყო.

Image and video hosting by TinyPic
სკაუტ ფინჩი თავის ძმასთან, ჯემთან და მამასთან, დაქვრივებულ ადვოკატ ატიკუს ფინჩთან ერთად ცხოვრობს ალაბამას ერთ მიყრუებულ პატარა ქალაქში. ერთ ზაფხულს, ჯემი და სკაუტი დაუმეგობრდებიან ბიჭუნას, სახელად დილს, რომელიც იმ წელს მათ სამეზობლოში ატარებს არდადეგებს. ერთ მშვენიერ დღეს, დილი დაინტერესდება ერთი ძველებური სახლის ისტორიით, რომელიც მათ ქალაქში მდებარეობს და რომელსაც ყველა ცდილობს, რომ მოერიდოს და გვერდი აუაროს. ჯემი და სკაუტი დილს აუხსნიან, რომ ეს სახლი მისტერ ნათან რედლის ეკუთვნის, რომლის ძმა, არტური (მეტსახელად ბუუ) იქიდან წლების მანძილზე არ გამოსულა.
Image and video hosting by TinyPic
დილი მეგობრებთან მომავალ ზაფხულსაც დაბრუნდება. მათ საზარელი ისტორიები მოაფიქრდებათ ბუუ რედლის შესახებ და მათზე დაფუძნებით, თავშესაქცევად პატარა სკეტჩებს დადგამენ. გართობისას ბავშვებს ატიკუს ფინჩი მიუსწრებს და ურჩევს მათ, რომ უცნობ ადამიანთა ცხოვრებას სხვა გადმოსახედიდან შეხედონ. თუმცა, ერთ ღამეს ბავშვები მაინც შეიპარებიან რედლების ეზოში, არასტუმართმოყვარე ნათან რედლი კი მათ შესაშინებლად იარაღს გაისვრის. მეგობრები მაშინვე გაიქცევიან, მაგრამ ჯემის შარვალი სხვა სხეულს წამოედება, გაიხევა, გაიხლართება და თავის დასაღწევად, ბიჭუნას მისი გახდა მოუწევს. როცა ჯემი სამოსის დასაბრუნებლად უკან დაბრუნდება, იგი მას დაკერებულსა და მესერზე გადაკიდებულს იპოვის.
Image and video hosting by TinyPic
მომხდარიდან გარკვეული ხნის შემდეგ, ატიკუსი შავკანიანი ტომ რობინსონის დაცვას გადაწყვეტს, რომელსაც გოგონას გაუპატიურებას უსამართლოდ აბრალებენ. ადვოკატის გადაწყვეტილება აზრთა სხვადასხვაობას გამოიწვევს. ხალხის ნაწილი ჩათვლის, რომ ატიკუსი სამართლიანობის აღსადგენად იბრძვის, ნაწილი კი იფიქრებს, რომ ასეთი ნაბიჯით იგი კარიერას დაინგრევს. სასამართლოზე დაცვის მხარე ტომის გამამართლებელ ყველანაირ სამხილს წარმოადგენს, მაგრამ სასამართლო მას მაინც დამნაშავედ სცნობს...
Image and video hosting by TinyPic
ბუუსა და ტომის პერსონაჟები შესანიშნავ მაგალითებს წარმოადგენენ იმ უდანაშაულო ადამიანებისა, რომლებიც საზოგადოებაში მიღებული სტერეოტიპების შედეგად აღმოჩნდნენ ყველასაგან გარიყულნი.
Image and video hosting by TinyPic

რომანში წამოჭრილი თემები

1. სიკეთისა და ბოროტების თანაარსებობა

2. მორალური აღზრდის მნიშვნელობა

3. სოციალურ კლასებს შორის დაპირისპირება

4. პატარა ქალაქის მოსახლეობის ცხოვრების წესი

5. სტერეოტიპებით მოაზროვნე საზოგადოების მანკიერება

Image and video hosting by TinyPic

გამონათქვამები

-შენ ვერასოდეს გაუგებ კონკრეტულ ადამიანს, თუ სამყაროს მისი თვალით არ შეხედავ.

-ადამიანის სინდისი საზოგადოებაში მიღებულ წესებს არ ემორჩილება.

-ხალხს მხოლოდ იმის დანახვა შეუძლია, რასაც ეძებენ და იმის გაგება, რასაც უსმენენ.

-არსებობს მხოლოდერთგვარი სახეობის ხალხი - ხალხი.


Image and video hosting by TinyPic

-ბრძენნი არასოდეს ამაყობენ თავიანთი ტალანტით.

-მასთან ერთან ჩემი ცხოვრება რუტინული იყო, მის გარეშე კი გაუსაძლისი.

-ნამდვილი სიმამაცე ისაა, როდესაც იცი, რომ დამარცხდები, მაგრამ მაინც იბრძოლებ იმისთვის, რისიც გჯერა.

-ზოგიერთი იმდენად ბევრს ფიქრობს იმაზე, თუ რა ელის იმქვეყნად, რომ ამქვეყნიური ცხოვრების შესახებ ვერაფერს სწავლობს.


Image and video hosting by TinyPic

"ნუ მოკლავ ჯაფარას" მიხედვით გადაღებული ამავე სახელწოდების ფილმი ეკრანებზე 1962 წელს გამოვიდა ლეგენდარული გრეგორი პეკის მონაწილეობით. სურათმა 3 ოსკარი მიიღო და კინოშედევრადაა მიჩნეული.

ნუ მოკლავ ჯაფარას (To Kill a Mockingbird)
ნუ მოკლავ ჯაფარას (To Kill a Mockingbird)
ნუ მოკლავ ჯაფარას (To Kill a Mockingbird)


***

ნუ მოკლავ ჯაფარას (To Kill a Mockingbird)


Category: Fun, Interesting
Tags:

Share it
Comments
« 1 2 »
Back to Top