6 March 2014      tatia-tatia777     Views 18 258    
Category: Fun, Interesting

ოსმალეთის იმპერიის ყველაზე ცნობილი სულთანი ''ჰიურემი''
მე-16 საუკუნე, ოსმალეთის იმპერია. გარდაიცვალა სულთან სელიმი და ტახტზე მისი ერთადერთი უფლისწული სულეიმანი ავიდა. იგი შემდგომში ცნობილი გახდა ''სულთან სულეიმან დიდებული ''. ოსმალეთის იმპერიაში ამ პერიოდში მხოლოდ სულთან სულეიმანმა არ მიაღწია გასაოცარ წარმატებას. მსოფლიომ გაიცნო მისი ცნობილი ხარჭა ''ჰიურემი'', ყოფილი მონა და შემდგომში მისი კანონიერი მეუღლე, 5 უფლისწულის და ერთი სულთნის დედა. ჰიურემ სულთნის ცხოვრება ბუნდოვანია, სავარაუდო ცნობებს მასზე ინახავს ოფიციალური დოკუმენტები, მაშინდელი გავლენიანი პოლიტიკოსების წერილები და თქმულებები. ვინ იყო სინამდვილეში თავად ჰიურემ სულთანი იგივე ალექსანდრა (ან ანასტასია)ლისოვსკა, იგივე ''როკსოლანა ''

დაახლოებით 1502-1505 წლებში იგი დაიბადა ყირიმში, უკრაინა. მისი მამა ადგილობრივი მღვდელი, დედა კი მასწავლებელი იყო. გოგონას შესახებ ცნობები მას შემდეგ გავრცელდა რაც იგი სულთან სულეიმანის ჰარემში მიიყვანეს.
ოსმალეთის იმპერიის ყველაზე ცნობილი სულთანი ''ჰიურემი''

თქმულების თანახმად ჰიურემი მაშინ გაიტაცეს როცა მოთარეშე თათრები თავს დაესხნენ მის სოფელს. დახოცეს ქალები,ბავშვები,მოხუცები და ლამაზი გოგონები ტყვედ წამოასხეს. მათ შორის იყო მშვენიერი ალექსანდრა . სავარაუდოდ იგი შემდეგში ტყვედ გაყიდეს სტამბულის მონათა ბაზარზე. მონღოლთა იმპერიის მთავარმა მსახურმა ვინმე იბრაჰიმმა გოგონა ბაზარზე ნახა და ჩათვალა, რომ იგი ძალიან კარგი საჩუქარი იქნებოდა ტახტზე ახლად ასულ სულეიმანისთვის.
ალექსანდრა შეისყიდა რამოდენიმე გოგონასთან ერთად და დედაქალაქში გამოგზავნა სულთან სულეიმანის ჰარემში. გოგონა თავიდანვე გამოირჩეოდა ველური ხასიათით რითიც უფრო მეტ ყურადღებას იქცევდა. იმის შესახებ თუ რის აღსანიშნავად აჩუქეს ალექსანდრა სულეიმანს არსებობს ორი ვერსია:პირველი ტახტზე ასვლის აღსანიშნავად და მეორე 25 წლის იუბილეს მისალოცად

ოსმალეთის იმპერიის ყველაზე ცნობილი სულთანი ''ჰიურემი''
კადრი სერიალიდან "დიდებული საუკუნე", გერმანელ-თურქი მსახიობი: მერიემ უზერლი

გოგონა სულთან სულეიმანს წარუდგინეს და მან იცეკვა მბრძანებლისთვის. თქმულების მიხედვით მისი ცეკვისგან მონუსხულმა მბრზანებელმა მას იისფერი ცხვირსახოცი აჩუქა. იისფერი ცხვირსახოცი ნიშნავდა, რომ ის ხდებოდა სულეიმანის პირადი და განსაკუთრებული ხარჭა და მას უნდა ეცხოვრა მის მდიდრულ აპარტამენტებში.
რაც უფრო მეტი დრო გადიოდა სულთანი უფრო და უფრო ხდებოდა მიჯაჭვული ხარჭაზე . მისი ინტერესი კი აცოფებდა საგვარეულოს წევრებს განსაკუთრებით კი სულეიმანის მეორე ფავორიტს და უფლისწულ მუსტაფას დედას მაჰიდევრანს. მათ დაპირისპირებაზე წერდნენ მაშინდელი ელჩები სხვადასხვა ქვეყნებიდან ,რომ უფლისწულის დედამ სცემა ხარჭა და კაბა შემოახიაო . მეორე დღეს კი როცა მბრძანებელმა თავისი ძვირფასი ხარჭა იხმო და არ მოვიდა სულეიმანმა ჩაიდინა გაუგონარი რამ,ის პირადად შეიჭრა ჰარემში და ხარჭას ეახლა თავის ოთახში. როცა მოისმინა მიზეზი ისე განრისხდა რომ უფლისწულის დედას სასახლიდან აგდებდაო. მაგრამ ამ ამბავში დედა სულთანი აიშე ჰაფსა სულთანი ჩაერია და სულეიმანს მოუწოდა გონიერებისკენ,ვის გაუგონია ხარჭის გამო უფლისწულის დედის სასახლიდან გაგდებაო. თუ გინდა რომ მსოფლიო მბრძანებელი გახდე უმწიკლო რეპუტაცია უნდა გქონდესო . სულეიმანმა არ წავიდა დედის წინაარმდეგ და მაჰიდევრანს აპატია .მაგრამ იმ დღის მერე ჰიურემი პირველ ხარჭად დაინიშნა . საყვარელ ხარჭას კი უწოდა სახელი ''ჰიურემი'' რაც ნიჭნავდა ''ბავშვურს'' ''საყვარელს'' ''დიდებულს''

ოსმალეთის იმპერიის ყველაზე ცნობილი სულთანი ''ჰიურემი''

რაც დრო გადიოდა მწვავდებოდა დაპირისპირება სასახლეში. დინასტიის წევრები ,თანამდებობის პირები არ ურიგდებოდნენ მეორე პლანზე ყოფნას და გაილაშქრებდნენ ხოლმე ჰიურემის წინაარმდეგ. ამას ისიც დაემატა რომ ჰიურემი მუსლუმანად მოინათლა. მისი პოზიციები კარზე მყარდებოდა ,მან შეძლო და მოახერხა, რომ მბრძანებლისთვის გაეჩინა უფლისწული და გამხდარიყო სულთანი .ტრადიციის თანახმად ოსმალეთის მბრძანებელს უფლება ქონდა 500 მდე ხარჭა ყოლოდა ჰარემში,ჰიურემის გამოჩენის მერე კი სულეიმანი არ უხმობდა სხვა ქალს,მათ შორის არც მაჰიდევრანს. ეს აცოფებდა ყველას და ცდილობდნენ ჰიურემი ჩამოეშორებინათ მბრძანებლისთვის. არაოფიციალური ინფორმაციით ჰიურემის მრავალგზის მკვლელობის მცდელობა მოხდა საეჭვო ვითარებაში .
ცნობილია ჰარემში მომხდარი ფაქტი რომლის მიხედვითაც სულთან სულეიმანმა ყირიმის ხანის მიერ გამოგზავნილი ხარჭები უკან დააბრუნა რადგანაც მიხვდა რომ ჰიურემს ეწყინა მათი ნახვა .ხოლო დედა სულთანს ჰიურემისთვის ბოდიშის მოხდაც კი მოუწია .
ჰიურემმა მომდევნო წლებში კიდევ 4 უფლისწული და ერთი გოგონა გააჩინა .ჰიურემი ევროპელებისთვის ცნობილი იყო როგორც ''როკსოლანა'' რაც ნიშნავდა ''უკრაინელს ''.
ისტორიულად ცნობილია რომ ჰიურემი იყო ძალიან ჭკვიანი ქალი.მან ჰარემში მიიღო ძალიან კარგი განათლება. ის სიცოცხლის ბოლომდე იყო სულთან სულეიმანის პირადი პოლიტიკური მრჩეველი.ცნობილია ,რომ მან რამოდენიმე ბრძოლის წარმოებისკენაც კი უბიძგა სულეიმანს.მისი სიჭკვიანის და სიმტკიცის მიმართ ვერ მალავდნენ აღფრთოვანებას უცხოელი ელჩები. მათ ქონდათ პატივი შეხვედროდნენ პირისპირ სულთნის ცნობილ მეუღლეს რომელზეც საუბრობდა მთელი მაშინდელი ცივილიზებული სამყარო. ჭორებად დადიოდა რომ მან სულთანი მოაჯადოვა . იგი 52 წლის ასაკში გარდაიცვალა და დაასაფლავეს მისსავე აშენებულ მეჩეთში. ცნობილია რომ სულთან სულეიმანი სივდილამდე გლოვობდა ჰიურემს და საკუთარ თავს ფუფუნების უფლებას არ აძლევდა. მხოლოდ წყალზე და პურზე იყო . მას განსაუთრებულად უყვარდა ჰიურემთან შეძენილი ქალიშვილი მიხრიმახი რომელსაც გვერდიდან არ იშორებდა რადგანაც ძალიან გავდა დედამისს.

ოსმალეთის იმპერიის ყველაზე ცნობილი სულთანი ''ჰიურემი''
ჰიურემი სიცოცხლეშივე ანხორციელებდა დიდ საქველმოქმედო საქმიანობებს. აშენებდა მეჩეთებს, სასადილეობს, საავადმყოფოებს. აპურებდნენ და იფარავდნენ ობლებს, ქვრივებს, უსახლკაროებს. საბოლოოდ ტახტზე ავდა ჰიურემის შვილი სელიმი. რომელმაც სულ 8 წელი მართა და მიჩნეულია როგორც ოსმალეთის ყველაზე სუსტი მმართველი.


ფაქტები ჰიურემ სულთანზე

* ჰიურემი იყო პირველი ხარჭა, რომელიც წმინდა ხუთშაბათის ღამეს აღმოჩნდა მბრძანებლის ოთახში.
* ჰიურემი იყო ერთადერთი ხარჭა, რომელმაც ოსმალეთის ისტორიაში ერთზე მეტი უფლისწული გააჩინა. რადგანაც კანონით ხარჭას ერთი უფლისწულის გაჩენის უფლება ჰქონდა.
* ჰიურემი იყო ერთადერთი ხარჭა, რომელიც სიკვდილამდე ჰარემში, მბრძანებელთან ცხოვრობდა. სხვა შემთხვევაში ხარჭები ჰარემიდან მიდიოდნენ და მარტო მაშინ ბრუნდებოდნენ, როცა უფლისწული გაიზრდებოდა.
* ჰიურემი იყო ერთადერთი ხარჭა, რომელთანაც მბრძანებელი სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა. ის იყო ერთადერთი, ქალი რომელიც იყო ერთადერთი ქალი მბრძანებლისთვის.
* ჰიურემი იყო ერთადერთი ქალი ოსმალეთის იმპერიის ისტორიაში, რომელიც მბრძანებელს კანონიერად გაყვა ცოლად. რადგანაც ეს იკრძალებოდა.
* ჰიურემი იყო ერთადერთი ქალი რომელსაც უფლება ქონდა ჩარეულიყო სახელმწიფო საქმეებში.
* ჰიურემი იყო ერთადერთი ქალი რომელიც ერეოდა პოლიტიკურ პროცესებში.
* ჰიურემი იყო ერთადერთი მმართველი ქალი ოსმალეთის ისტორიაში.
* ჰიურემი იყო ერთადერთი ქალი რომელიც ესწრებოდა მბრძანებილს ოფიციალურ შეხვედრებს. მიუხედავად იმისა, რომ ჰარემის ქალებისთვის შეხედვა კანონით ისჯებოდა. ჰიურემის აქტიურ პოლიტიკურ მოღვაწეობაზე მიუთითებს შემორჩენილი უამრავი სახელმწიფო ხასიათის დოკუმენტი, რომელზეც დასმულია მისი პირადი ბეჭედი. სახელმწიფო საბუთებზე ბეჭედს არ სვამდნენ ჰარემის ქალები.


ოსმალეთის იმპერიის ყველაზე ცნობილი სულთანი ''ჰიურემი''

Category: Fun, Interesting
Tags:

Related
Share it
Comments
Back to Top